Hai tuần, hai chiến thắng: Kostyuk vượt qua Stephens lần nữa tại US Open

New York, khuya. Arthur Ashe Stadium vẫn còn đầy tiếng ồn khi Marta Kostyuk bước vào phòng họp báo. Cô vừa kết thúc trận đấu với tỷ số 6-1, 7-5 trước Sloane Stephens, một nhà vô địch US Open 2026. Nhưng điều tôi chú ý không phải là cú đánh winner thứ 30, mà là cách cô ngồi xuống ghế, hít một hơi thật sâu, như thể vừa chạy xong một cuộc đua marathon. Tôi đã theo dõi quần vợt nữ gần bốn thập kỷ, và tôi biết cái hơi thở đó. Đó là hơi thở của một người vừa vượt qua chính mình, không chỉ là đối thủ. Hai tuần trước, tại Cincinnati, cô cũng đánh bại Stephens với tỷ số 7-5, 7-5. Hai tuần, hai chiến thắng, cùng một đối thủ. Nhưng trận đấu này khác. Đây là Grand Slam, nơi những ký ức cũ có thể trở thành gánh nặng hoặc động lực. Và với Kostyuk, đây là vòng tròn khép kín: cô từng vô địch đôi trẻ tại chính Flushing Meadows này, trong khi Stephens nâng cúp vô địch đơn nữ. Bối cảnh đó, như người ta vẫn nói, là chất liệu cho những câu chuyện cổ tích. Nhưng thể thao không viết truyện cổ tích. Thể thao viết bằng dữ liệu, bằng chiến thuật, và bằng những khoảnh khắc quyết định. Hãy nhìn vào những con số. Kostyuk giao 8 cú ace, tung ra 30 cú winner – nhiều hơn Stephens đúng 20 cú. Đây không phải là một trận đấu cân não. Đây là một cuộc áp đảo có chủ đích. Ngay từ game đầu tiên, cô đã cho thấy ý đồ: giao bóng mạnh, lao lên, kết thúc điểm số sớm. Stephens, một tay vợt phòng thủ xuất sắc với khả năng di chuyển linh hoạt, bị đẩy vào thế bị động. Cô chỉ có thể chạy theo bóng, và khi bạn chạy theo bóng suốt cả trận, bạn sẽ mắc sai lầm. Đó là điều đã xảy ra. Nhưng tôi không muốn chỉ nói về những con số. Tôi muốn nói về khoảnh khắc ở game thứ mười của set hai, khi Kostyuk đang giao bóng để cứu set point. Tỷ số là 4-5, và cô đã để tuột mất lợi thế 4-2. Stephens đã điều chỉnh, trả giao bóng sâu hơn, kéo dài các pha bóng. Kostyuk, với lối chơi tấn công rủi ro cao, bắt đầu mắc lỗi. Tôi đã thấy điều này nhiều lần ở những tay vợt trẻ: họ thắng dễ dàng ở set đầu, rồi khi đối thủ thay đổi, họ không biết phải làm gì. Nhưng Kostyuk đã không sụp đổ. Cô giao một cú ace không thể trả về để cứu set point, rồi thắng ba game cuối cùng để kết thúc trận đấu. Đó là dấu hiệu của sự trưởng thành. Sau trận, cô nói: "Tôi biết Sloane sẽ cố gắng thay đổi điều gì đó. Cô ấy là nhà vô địch Grand Slam, cô ấy sẽ không bỏ cuộc dễ dàng." Câu nói đó cho thấy cô đã chuẩn bị tinh thần cho việc này. Cô không chỉ có kế hoạch A, mà còn có kế hoạch B. Khi Stephens tìm cách hóa giải sức tấn công ban đầu, Kostyuk không hoảng loạn. Cô chờ đợi, rồi tái lập thế trận. Đây là dấu hiệu của một bộ não chiến thuật, không chỉ là một cánh tay mạnh. Nhưng có một điều mà tôi muốn nhấn mạnh, một góc nhìn mà có lẽ ít người để ý. Chiến thắng này, dù ấn tượng, vẫn bộc lộ một điểm yếu cố hữu. Kostyuk đã thắng 30 cú winner, nhưng cô cũng đã để tuột mất lợi thế 4-2 ở set hai. Điều đó có nghĩa là khi Stephens điều chỉnh, lối chơi tấn công của cô trở nên mong manh. Cô phụ thuộc quá nhiều vào việc kết thúc điểm số sớm. Khi đối thủ đưa bóng về sâu và kéo dài các pha bóng, cô dễ mắc lỗi. Đây là một vấn đề chiến thuật, không phải thể lực. Và nó sẽ trở thành vấn đề lớn khi cô gặp những tay vợt hàng đầu như Sabalenka hay Swiatek, những người không chỉ phòng thủ tốt mà còn tấn công mạnh mẽ. Tôi nhớ lại Cincinnati, nơi cô cũng thắng Stephens với tỷ số sát nút. Trận đấu đó cho thấy cô có thể thắng trong những cuộc chiến căng thẳng. Nhưng trận đấu này, với tỷ số 6-1 ở set đầu, lại cho thấy một điều khác: khi đối thủ không vào trận đúng nhịp, cô có thể nghiền nát họ. Vấn đề là, ở những vòng sau của Grand Slam, cô sẽ gặp những đối thủ luôn vào trận đúng nhịp. Và khi đó, việc để tuột lợi thế 4-2 sẽ trở thành một vết nứt chết người. Nhưng tôi cũng muốn nói về một điều khác, một điều mà tôi tin là quan trọng hơn cả chiến thuật. Đó là câu chuyện về sự trở lại. Kostyuk, người Ukraine, đã phải thi đấu trong bối cảnh đất nước cô đang có chiến tranh. Mỗi trận đấu của cô đều mang một ý nghĩa vượt ra ngoài thể thao. Cô không chỉ đấu cho chính mình, mà còn cho những người đang xem trận đấu từ những hầm trú ẩn. Tôi đã chứng kiến nhiều tay vợt thi đấu dưới áp lực, nhưng áp lực của Kostyuk là khác. Cô mang trên vai một đất nước. Và cô vẫn có thể tập trung vào từng cú giao bóng, từng cú đánh trả. Điều đó, với tôi, là một kỳ tích. Tôi nhớ có lần tôi viết: "Sân cỏ có thể đổi chủ, nhưng những đêm mất giọng vì tiếng gọi tên thì không bao giờ bán." Đêm nay, tại Arthur Ashe, tôi nghe thấy tiếng gọi tên Kostyuk. Không phải từ khán đài, mà từ chính cô ấy. Cô đang gọi chính mình tiến lên. Và cô đã trả lời. Nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn còn đó: liệu cô có thể duy trì phong độ này qua vòng hai, vòng ba, và xa hơn nữa? 34 trận thắng trong năm nay là một con số ấn tượng, đưa cô vào nhóm những tay vợt có số trận thắng nhiều nhất tour. Nhưng những trận thắng đó chủ yếu đến từ các giải nhỏ hơn. Tại Grand Slam, cô vẫn chưa có một lần vào sâu. Và nếu cô muốn làm được điều đó, cô cần phải giải quyết vấn đề về sự ổn định. Cô không thể cứ để tuột lợi thế rồi mới tìm cách cứu vãn. Ở những vòng sau, đối thủ sẽ không cho cô cơ hội đó. Tôi cũng muốn nói về Stephens. Cô ấy đã 31 tuổi, và trận thua này có thể là một dấu mốc cho thấy sự kết thúc của một kỷ nguyên. Stephens từng là nhà vô địch US Open, từng vào chung kết Roland Garros. Nhưng thời gian không chờ ai. Và khi một tay vợt trẻ hơn, mạnh hơn, và có lẽ là khát khao hơn, đánh bại bạn hai lần trong hai tuần, đó là một tín hiệu rõ ràng. Thế hệ mới đang đến. Và họ không chỉ đến, họ còn muốn chiếm lấy ngai vàng. Nhưng tôi không muốn kết thúc bài viết này bằng một lời tiên tri bi quan. Tôi muốn kết thúc bằng một câu hỏi. Kostyuk đã chứng minh rằng cô có thể đánh bại một nhà vô địch Grand Slam. Cô đã chứng minh rằng cô có thể cứu set point và thắng ba game cuối cùng. Cô đã chứng minh rằng cô có thể chịu đựng áp lực. Nhưng liệu cô có thể làm tất cả những điều đó trong một trận đấu kéo dài ba set, trước một đối thủ không bao giờ bỏ cuộc, ở vòng tứ kết của một Grand Slam? Đó là câu hỏi mà chỉ có thời gian mới trả lời được. Và tôi, một người đã già, chỉ tin vào những gì mình đã chứng kiến. Đêm nay, tôi đã chứng kiến một điều gì đó. Tôi chỉ không chắc nó sẽ kéo dài bao lâu. Người ta nhớ giá chuyển nhượng, còn tôi nhớ ánh mắt người đội trưởng khi ký bản hợp đồng cuối. Đêm nay, tôi nhớ ánh mắt của Kostyuk khi cô bước vào phòng họp báo. Đó là ánh mắt của một người vừa hoàn thành một nhiệm vụ, nhưng biết rằng nhiệm vụ lớn hơn vẫn còn ở phía trước. Và đó, với tôi, là điều đáng xem nhất ở giải đấu này.