Ba ứng viên ghế Chủ tịch VFF: lá phiếu tháng 1/2027 được đặt cạnh hợp đồng tài trợ V-League

Ngày 21/10, danh sách ứng viên Ban Chấp hành Liên đoàn Bóng đá Việt Nam khóa X được công bố. Tôi đọc bản danh sách ấy trên màn hình điện thoại trong một quán cà phê ven phố Barcelona, và mắt dừng lại ở hai ô. Ô Phó Chủ tịch phụ trách Truyền thông – Đối ngoại chỉ có đúng một cái tên: Nguyễn Xuân Vũ. Ô Phó Chủ tịch phụ trách Tài chính – Vận động tài trợ có sáu cái tên. Một ô vắng đến mức chỉ còn một người, một ô chật đến mức sáu người chen nhau. Ở những cuộc bầu cử tôi từng ngồi theo dõi, từ hội đồng thị trấn vùng Catalan đến các liên đoàn thể thao, chỗ đông người nhất luôn là chỗ có tiền chảy qua; còn chỗ chỉ có một người thường là chỗ đã được thu xếp xong trước khi loa phát biểu.

Đó là cách tôi bước vào câu chuyện VFF khóa X: không bằng một tỷ số, mà bằng một tờ danh sách.

Khóa IX, nhiệm kỳ 2026–2026, đang ở những tháng cuối. Đại hội khóa X dự kiến diễn ra vào tháng 1/2027, mở ra nhiệm kỳ 2026–2030. Hạn chót nộp hồ sơ ứng cử là ngày 19/10; danh sách được công bố ngày 21/10, cách nhau đúng hai ngày. Trước khi danh sách thành danh sách chính thức, hồ sơ ứng viên phải qua bước thẩm định của Bộ Nội vụ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Đây là những dữ kiện do VFF công bố, và chúng là phần chắc chắn nhất của toàn bộ câu chuyện.

Hai ngày giữa lúc đóng sổ hồ sơ và lúc công bố danh sách là một khoảng lặng nhỏ nhưng đáng ghi. Nó đủ để rà lại giấy tờ, và cũng đủ để cân nhắc xem cái tên nào nên xuất hiện trước công chúng. Tôi không có bằng chứng về điều gì xảy ra trong hai ngày ấy, và tôi sẽ không dựng lên một câu chuyện từ chỗ trống đó. Nhưng nghề đưa tin dạy tôi một điều: khoảng thời gian không được mô tả thường là khoảng thời gian có nhiều việc nhất.

Ba cái tên tranh ghế Chủ tịch: Trần Quốc Tuấn, đương kim Chủ tịch; Nguyễn Đức Thụy, doanh nhân sinh năm 2026, quen được gọi là bầu Thụy; và Nguyễn Xuân Vũ, đương kim Phó Chủ tịch Truyền thông – Đối ngoại.

Ghế Phó Chủ tịch phụ trách Chuyên môn có ba ứng viên: Trần Huy Đức, ủy viên Ban Chấp hành khóa IX; Trần Quốc Tuấn; và Trần Anh Tú, đương kim Phó Chủ tịch VFF, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Bóng đá Chuyên nghiệp Việt Nam (VPF).

Ghế Phó Chủ tịch phụ trách Tài chính – Vận động tài trợ có sáu ứng viên, trong đó có Nguyễn Đức Thụy, Vũ Quốc Khánh (Tổng giám đốc LPBank), Nguyễn Trung Kiên (từng giữ ghế Phó Chủ tịch Tài chính nhiệm kỳ IV) và Lê Văn Thanh (Chủ tịch công ty Đông Lực).

Một dữ kiện nằm ngoài danh sách nhưng nằm giữa câu chuyện: LPBank là nhà tài trợ chính của V-League.

Đêm deadline day tháng 8/2026, tôi theo chân Real Betis suốt bốn tháng chỉ để nghe chuyện của những người sắp phải rời nhà. Điện thoại của người đại diện Álvaro Odriozola gọi lúc 23 giờ 22 phút, và tôi viết xong tin trước khi cửa sổ chuyển nhượng đóng 38 phút. Bài học tôi mang về không nằm ở tốc độ. Nó nằm ở chỗ: trong bóng đá, hợp đồng luôn được ký trước khi bóng lăn, còn khán giả chỉ nhìn thấy quả bóng. Tờ danh sách VFF là một bản hợp đồng như thế, viết bằng những ô trống. Ở chợ chuyển nhượng, mọi mảnh ghép đều tin rằng mình là mảnh còn thiếu.

Mười hai cái tên trải trên ba chức danh. Riêng ghế Tài chính chiếm một nửa. Với một liên đoàn mà tiền tài trợ quyết định số buổi tập của các đội tuyển trẻ, việc một chức danh hút sáu ứng viên là một chỉ dấu hai chiều: ghế ấy có thể đang được nhìn như mỏ vàng, cũng có thể đang bị nhìn như một chỗ hỏng cần thay người. Hai cách đọc, một dữ kiện. Mỗi con số là một nhịp thở; mỗi nhịp thở có thể trở thành một bài thơ.

Hai người đứng ở hai ghế cùng lúc. Trần Quốc Tuấn tranh ghế Chủ tịch và ghế Phó Chủ tịch Chuyên môn. Nguyễn Đức Thụy tranh ghế Chủ tịch và ghế Phó Chủ tịch Tài chính. Điều lệ VFF có cho phép một người tranh nhiều chức danh trong cùng một đại hội hay không, văn bản công bố danh sách không viện dẫn. Nhưng thói quen quan sát của tôi nói một điều khác: một đương kim Chủ tịch thường không dựng thêm phương án dự phòng nếu ông ấy tin mình thắng chắc. Việc Trần Quốc Tuấn đứng cả ở ghế Chuyên môn đọc như một tấm lưới an toàn, giăng sẵn phía dưới chiếc ghế cao nhất.

Trần Anh Tú là biến số ít được chú ý nhất trong cả tờ danh sách. Ông đang ngồi ghế Phó Chủ tịch VFF khóa IX và ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị VPF, đơn vị vận hành các giải bóng đá chuyên nghiệp. Nếu ông nhận thêm ghế Phó Chủ tịch Chuyên môn, đường đi của quyết định kỹ thuật và đường đi của quyết định thương mại giải đấu sẽ hội tụ vào một người. Đó là một cấu trúc gọn, và cũng là một cấu trúc khó kiểm soát.

Rồi đến LPBank. Nhà tài trợ chính của V-League có Tổng giám đốc Vũ Quốc Khánh trong danh sách ứng viên ghế Tài chính, đồng thời gắn với ứng viên Chủ tịch Nguyễn Đức Thụy. Một nhà tài trợ ngồi vào bàn ra quyết định của liên đoàn là cấu trúc đòi hỏi phải được công khai. Tôi đã sống đủ lâu ở một đất nước mà mọi câu lạc bộ nhỏ đều biết tên ngân hàng đứng sau mình, nên tôi không vội kết luận. Điều đáng lo nằm ở chỗ khác: liệu có quy định nào buộc ứng viên gắn với nhà tài trợ phải công bố phần giao nhau giữa lợi ích doanh nghiệp và trách nhiệm liên đoàn hay không.

Nói cho rõ chức danh ấy kiểm soát cái gì. Phó Chủ tịch Tài chính – Vận động tài trợ là người ngồi ở đầu bàn khi các hợp đồng lớn được mở ra: tài trợ giải, tài trợ áo đấu đội tuyển, quyền thương mại của các đội trẻ. Dòng tiền ấy không nằm trên bảng tỷ số, nhưng nó quyết định việc một đội U19 có được bay sang Nhật tập huấn hay không, và quyết định một trung tâm đào tạo trẻ có đủ tiền thuê chuyên gia thể lực hay không.

Cách đọc phổ biến về tờ danh sách này là một cuộc đối đầu giữa dòng vốn tư nhân và thể chế đương nhiệm. Tôi muốn rẽ sang hướng ngược lại. Ghế quyết định dòng tiền của bóng đá Việt Nam không phải ghế Chủ tịch, mà là ghế Phó Chủ tịch Tài chính – Vận động tài trợ, nơi sáu ứng viên đang chen nhau. Kết quả của ghế ấy có thể thay đổi trực tiếp các điều khoản tài trợ mà một câu lạc bộ hạng trung đang sống nhờ, từ tiền áo đấu đến tiền bản quyền truyền hình. Nói cách khác, cuộc đua đáng theo dõi nhất trong tháng 1/2027 là cuộc đua có sáu ứng viên, chứ không phải cuộc đua có ba.

Còn một tầng nữa mà ít người để ý. Bước thẩm định của hai bộ là lá phiếu đầu tiên, và nó được bỏ trong một căn phòng không có khán giả. Nếu hồ sơ của một ứng viên bị lọc ở đó, đại hội tháng 1/2027 chỉ còn là thủ tục. Khi khán đài trống, tôi hiểu tiếng nói không bắt đầu từ loa, mà từ trái tim — và ở đây, trái tim ấy là một chữ ký duyệt hồ sơ.

Ô trống cũng nói. Nguyễn Xuân Vũ là ứng viên duy nhất ở ghế Truyền thông – Đối ngoại. Nếu ông không thắng ghế Chủ tịch, ông vẫn gần như chắc suất ở ghế cũ. Trong một cuộc bầu cử mà mọi vị trí đều nhiều ứng viên, một chỗ không ai tranh là chỗ đáng đọc nhất: hoặc ở đó có sự đồng thuận thật, hoặc ở đó không ai muốn. Cả hai khả năng đều là thông tin.

Rủi ro lớn nhất của cấu trúc này không nằm ở một cuộc đấu khẩu. Nó là một khoảng trống quyền lực. Nếu Trần Quốc Tuấn thua cả hai ghế, liên đoàn sẽ có một Chủ tịch mới và một ghế Chuyên môn mới trong cùng một buổi chiều, giữa lúc các đội tuyển quốc gia đang chuẩn bị cho vòng loại. Không ai muốn một tờ giấy bổ nhiệm được ký vội.

Tôi không ban cho trận đấu một giọng nói; tôi chỉ mở cửa để nó tự cất lời. Lần này cánh cửa có tên: ngày 21/10.

Đại hội tháng 1/2027 sẽ bỏ phiếu cho một nhiệm kỳ 2026–2030, và những gì được quyết trong căn phòng ấy sẽ chạm tới từng sân tập trẻ, từng hợp đồng tài trợ áo đấu, từng suất lên tuyển của một cầu thủ mười tám tuổi mà chưa ai biết tên. Kết quả bỏ phiếu rồi sẽ được loan đi khắp nơi. Thứ tôi chờ là một bản công bố: ứng viên nào gắn với nhà tài trợ nào, và ai sẽ rời khỏi bàn khi điều khoản tài trợ V-League được đưa ra. Bóng đá Việt Nam đã học được cách thắng bằng trái tim; giờ là lúc học cách quản trị bằng sự minh bạch.